News, felieton, relacja z autorskiego spotkania, ważna rocznica albo recenzja filmowa? Oto 25 najpopularniejszych artykułów 2024 roku.
Nie żyjemy tylko recenzjami książek i wywiadami z autorami. Codziennie staramy się przekazać Wam także garść informacji ze świata kultury – głównie świata książki, ale też filmu i innych dziedzin kultury. Oto teksty, w które klikaliście najchętniej.
1.
Najbardziej zainteresowały Was kulisy szpiegowania, pisania, gry na planie serialu czy słuchowiska, a przede wszystkim kulisy powieści „Krawiec”, która ukaże się już w tym roku – czyli wszystko to, o czym podczas spotkania na Poznańskim Festiwalu Kryminału Granda mówił Vincent V. Severski. Spotkanie prowadził Przemysław Poznański z zupelnieinnaopowiesc.com.
2.
I pozostajemy w klimacie prozy Severskiego. „Udany werbunek” – tak swój felieton zatytułowała Małgorzata Żebrowska, pisząc o swoim odkryciu prozy autora „Nielegalnych”. „Uważam to za ogromny sukces pisarza, że zdołał dla nas odczarować gatunek powieści szpiegowskich, a do tego oddał kobietom należne im miejsce w świecie wyzwań, niebezpieczeństw i prawdziwego patriotyzmu” – czytamy.
3.
Od prozy do poezji. I to śpiewanej. Wysoko cenili go Jacek Kaczmarski, Władimir Wysocki, Agnieszka Osiecka. Jego „Modlitwa François Villona”, zaczynająca się od słów „Dopóki Ziemia obraca się…” stała się nieformalnym hymnem miłośników piosenki autorskiej także w Polsce. Trzeci najpopularniejszy artykuł to wspomnienie Bułata Okudżawy w 100. rocznicę urodzin.
4.
Can Xue? Gerald Murnane? Anne Carson? A może Stephen King lub… Taylor Swift? We wrześniu zastanawialiśmy się, czyje nazwisko padnie w październiku podczas ogłaszania laureatki lub laureata Literackiej Nagrody Nobla. Dziś już wiemy, że tym razem Akademia Szwedzka postawiła na Han Kang.
ARTYKUŁ MOWA NOBLOWSKA HAN KANG
5.
Pisarz, a zarazem nasz stały felietonista Dawid Kornaga na chwilę odciągnął naszą uwagę od Sztokholmu, by zabrać nas do Berlina. Nie trzeba żyć na co dzień w Berlinie, by być w Berlinie. To nie jest raj, Kanaan czy inna opcja na lepszą egzystencję wśród znacznie fajniejszych ludzi niż dotychczasowi. Berlin wart jest każdej mszy, nawet tej satanistycznej, lecz ostatecznie okazuje się lajtowym miastem z ciężkimi zobowiązaniami dla każdego, kto chce tam zostać na dłużej – pisał w najpopularniejszym zeszłorocznym felietonie.
6.
I czas na pierwszy seans filmowy. „Kos” – choć nawiązuje do jednego z największych narodowych powstań – w gruncie rzeczy jest wiwisekcją narodowych klęsk, piętnującą bezrefleksyjny hurraoptymizm, bezgraniczną chciwość i nienawiść – nieraz zdecydowanie większą w stosunku do rodaka niż do okupanta. Tak o filmie Pawła Maślony pisał Przemysław Poznański.
RECENZJA WYWIAD ZE SCENARZYSTĄ FILMU
7.
Kolejna rocznica urodzin. Prawie oślepł, eksperymentował ze środkami psychotropowymi, dziewięciokrotnie był nominowany do Nagrody Nobla, a przede wszystkim wykreował antyutopijny nowy, wspaniały świat. W 130. rocznicę urodzin Aldousa Huxleya pisarza wspominał Jakub Hinc.
8.
W ubiegłym roku zadebiutował na naszych łamach Jarosław Banaś, autor słuchowisk, reżyser, publicysta, dziennikarz. I zrobił to z przytupem, bo jego felieton „„Chto mô ùszë, niech ùczëje”, czyli o magicznym języku Kaszub” okazał się jednym z najpopularniejszych tekstów na styronie. „Wędrując po lasach piachach i jeziorach kaszubskiej krainy, zostałem przyjaźnie osaczony i przymuszony do zapoznania się z prozą Aleksandra Majkowskiego” – pisał Jarosław Banaś, autor libretta „Małego Oratorium Kaszubskiego. Apokalipsy” po premierze spektaklu.
9.
Rocznic nie brakowało: Kenzaburo Ōe uważał go za największego pisarza na świecie. Przedstawiciel Akademii Szwedzkiej mówił wprost, że gdyby żył dłużej, dostałby Literackiego Nobla. Z okazji 100. rocznicy urodzin Kōbō Abe, autora „Kobiety z wydm” pisarza wspominał Przemysław Poznański.
10.
Przemysław Poznański wybrał – jak co roku – swoją własną „finałową siódemkę” (+ bonus). To książki, które chciał zobaczyć w finałach najważniejszych ubiegłorocznych konkursów literackich. Czy akurat te książki zostały zauważone? O tym w felietonie, który ukaże się jeszcze w styczniu, a na razie możecie przypomnieć sobie jego typowania.
11.
Wracamy do X Muzy. „Rozmowa o „Władcy Pierścieni” nigdy mnie nie znudzi” – mówiła w Poznaniu Miranda Otto. I dodawała: „Nigdy już nie będę częścią czegoś tak wyjątkowego”. Odtwórczyni roli Éowiny gościła na Pyrkonie.
RELACJA ZE SPOTKANIA SPOTKANIE Z JOONASEM SUOTAMO
12.
I znów rocznica. I znów pisarz nietuzinkowy. Dał nam „Śniadanie u Tiffany’ego” i „Z zimną krwią”. „Jestem alkoholikiem, jestem homoseksualistą, jestem geniuszem” – pisał o sobie. 100 lat temu urodził się Truman Capote.
13.
Po amerykańskim geniuszu pióra czas na polskiego geniusza. „Ale się ten Tuwim wgryzł w język polski, tak się wgryzł, aż się przegryzł na drugą stronę” – pisał o nim Stefan Żeromski. Piosenkę z jego tekstem o miłości, która wszystko wybaczy, śpiewała Hanka Ordonówna. Dał nam „Lokomotywę”, „Pana Hilarego”, „Słonia Trąbalskiego” i poemat „Kwiaty polskie”. Tak wspominaliśmy Juliana Tuwima w 130. rocznicę urodzin.
14.
Sięgamy dalej w przeszłość – i to o 330 lat. Pisano o nim, że miał „rozum pożyczony z nieba, ale wady zesłane z piekła”. W 460. rocznicę urodzin bohaterem naszego artkułu stał się Christopher Marlowe. Dramaturg – to pewne, szpieg Elżbiety I – raczej też, choć już nie możemy mieć pewności co do przyklejanych mu łatek „magika”, „ateisty”, „bluźniercy” i „lubieżnika”. O autorze „Tamerlana Wielkiego” pisał Przemysław Poznański.
15.
Kolejny artykuł rocznicowy. Jego „Krytyka czystego rozumu” trafiła na Indeks Ksiąg Zakazanych, ale prowincjonalny uniwersytet w Królewcu zyskał dzięki niemu światową renomę, a filozofia na ponad stulecie wtłoczona została w wyznaczone przez niego ramy poznania. O Immauelu Kancie w 300. rocznicę urodzin pisał Jakub Hinc.
16.
Dokładnie trzy dekady po kinowej premierze i ponad ćwierć wieku po premierze scenicznej polecieliśmy do Nowego Jorku, żeby obejrzeć musical „The Lion King” . Sala broadwayowskiego Minskoff Theatre wystawiającego spektakl wypełniona była do ostatniego miejsca, a aktorzy po spektaklu mogli wciąż liczyć na wielominutowe owacje na stojąco. Nasza korespondencja z Broadwayu.
17.
W październik – jak co roku – byliśmy na gali Nagrody Literackiej Nike. „Nie musimy cały czas gadać, gadać, gadać. Czasem trzeba się otworzyć na to, żeby zamieszkało w nas to, co ciche” – mówiła Urszula Kozioł, tegoroczna laureatka nagrodzona za tom poetycki „Raptularz”. Krzysztof Siwczyk, przewodniczący jury dodawał: „Jeżeli istnieje ciągłość tradycji polskiej literatury, to ona właśnie jest jej uosobieniem”.
18.
W dniu 150. urodzin Jerzego Żuławskiego jego sylwetkę przybliżył inny pisarz – Wojciech Gunia. Jego fantastyczna powieść o podróży na Księżyc i jej konsekwencjach nie tylko jest jednym z kamieni węgielnych literatury science fiction, ale też pokazała, że najwartościowsza fantastyka to literatura antropologiczna: nawet gdy sięga ku nieznanym światom i nowym technologiom, zawsze w centrum zainteresowania ma człowieka – pisał autor.
19.
Tym razem rocznica inna – wydania powieści. To dziennik choroby, a bardziej nawet dziennik wędrówki na granicę śmierci. Wędrówki, która zmusza bohatera do nieodwracalnego przewartościowania jego dotychczasowego życia. W 60. rocznicę ukazania się powieści Zbigniewa Nienackiego „Z głębokości” pisał Przemysław Poznański, pokazując, że ten pisarz to nie tylko „Pan Samochodzik” i „Raz w roku w Skiroławkach”.
20.
Ilu z nas w ogóle czyta książki? Najnowszy Raport Biblioteki Narodowej pokazywał zmianę na lepsze, choć wciąż daleko do optymizmu. Okazuje się, że po jedną książkę w ciągu roku sięgnęło 43% Polaków – to wynik wyższy o 9 pp., najwięcej od 10 lat i wyraźnie wyższy niż w poprzednich latach. Wzrosło także zainteresowanie bibliotekami, szczególnie u młodych mężczyzn w wieku 25-39 lat. Stopniowo zmienia się też sposób pozyskiwania informacji o książkach. Coraz większą rolę odgrywa internet, a szczególnie serwisy społecznościowe.
21.
125. rocznicę urodzin Jorge Luisa Borgesa uczciliśmy w sposób niezwykły. Wojciech Gunia, uznany pisarz z nurtu weird fiction napisał specjalnie dla nas… opowiadanie „Czytelnik Borgesa”. „Kiedy zapytałem go, dlaczego mówi o „sprawie Borgesa” zamiast mówić po prostu o „Borgesie”, odparł, że właśnie tu jest sedno problemu: nie można mówić o czymś, czego nie ma”. Przeczytajcie opowiadanie Wojciecha Guni napisane na rocznicę urodzin argentyńskiego pisarza, poety i eseisty.
22.
I znowu X Muza. „Bękart” w reżyserii Nikolaja Srcela to opowieść o ambicji mierzącej się z odrzuceniem, wynikającym z klasowego poczucia wyższości, zabobonów czy zawiści. I o rodzących się na tym styku skrajnych emocjach, które stawiają bohaterów w sytuacjach granicznych – pisał Przemysław Poznański.
23.
I znowu Zbigniew Nienacki. Tym razem… „Dagome iudex”, zakotwiczona w polskiej przedhistorii opowieść o mechanizmach władzy, która wytrzymuje porównanie z dziełami Georga R.R. Martina czy J.R.R. Tolkiena. Opublikowana trzydzieści pięć lat temu, w roku 1989, zasługuje na to, by ją na nowo odkryć – w 30. rocznicę śmierci autora pisał Przemysław Poznański.
24.
Nie mogło w tym zestawieniu zabraknąć „największego twórcy po Bogu”. Zgodni byli w tej ocenie Henryk Sienkiewicz i James Joyce. W 460. rocznicę urodził Williama Shakespeare’a pisał o nim Przemysław Poznański.
25.
Podsumowanie zamyka pisarz, dla którego ryby śpiewały w Ukajali. Opowiadał o Dywizjonie 303, zabierał nas do amazońskiej dżungli, nad Orinoko, albo na prerię. Był jedną z najbarwniejszych postaci swoich czasów – w 130. rocznicę urodzin Arkadego Fiedlera pisał Jakub Hinc.
W poniedziałek podsumowanie kanału YouTube