Żyją w swojej prozie, poezji, publicystyce | Groby ludzi pióra [ZDJĘCIA]

Odwiedziliśmy miejsca upamiętniające tych, których nie ma wśród nas, ale wciąż obecni są w swojej twórczości.

W ciągu ostatniego roku świat literatury stracił wielu pisarzy, ludzi pióra. Odeszli m.in. Mario Vargas Llosa — powieściopisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (2010), Ngũgĩ wa Thiong’o — wybitny kenijski powieściopisarz, dramatopisarz i obrońca literatury w językach afrykańskich, Frederick Forsyth — powieściopisarz, publicysta, Edmund White — prozaik, eseista i biograf, Urszula Kozioł – poetka, laureatka Nagrody Literackiej Nike, Marcin Wicha — pisarz, eseista i grafik, laureat Nagrody Literackiej Nike, Krystyna Miłobedzka – poetka, Stanisław Tym – aktor, reżyser, pisarz, Jan Turnau – publicysta i pisarz katolicki.

Groby, pomniki, tablice

Na Cmentarzu Montparnasse w Paryżu pochowany jest Charles Baudelaire, francuski poeta i krytyk, parnasista zaliczany do grona tzw. „poetów wyklętych”, autor m.in. „Kwiatów zła”.

W Alei Zasłużonych Cmentarza Zasłużonych leży Władysław Broniewski był poetą, przedstawicielem liryki rewolucyjnej, ale także żołnierzem – uczestnikiem m.in. wojny polsko-bolszewickiej. Po wojnie tworzył początkowo utwory polityczno-propagandowe, potem o motywach osobistych.

W Poznaniu, na Cmentarzu Zasłużonych leży Przemysław Bystrzycki, pisarz, dziennikarz, współzałożyciel poznańskiego miesięcznika literackiego „Nurt”, autor m.in. „Warkoczy”, „Płynie rzeka, płynie…”, „Szabasów z Brandstaetterem”, „Ech Kandałakszy”.

Maria Dąbrowska znana jest najbardziej z powieści „Noce i dnie”, a także takich opowiadań jak „Marcin Kozera”, „Ludzie stamtąd” i „Gwiazda zaranna”. Według oficjalnych informacji Akademii Szwedzkiej była nominowana kilkukrotnie do Literackiej Nagrody Nobla. 

Tadeusz Dołęga-Mostowicz najbardziej chyba znany jest dwukrotnie filmowanej powieści „Kariera Nikodema Dyzmy”, a także ze „Znachora” i „Profesora Wilka”.

Stanisław Dygat – autor powieści, opowiadań, felietonów i scenariuszy filmowych, a także jako mąż gwiazdy polskiego kina Kaliny Jędrusik. Znany jest choćby z takich powieści jak „Jezioro Bodeńskie”, „Disneyland” i „Dworzec w Monachium”. 

Robert Gamble, wydawca, twórca wydawnictwa Media Rodzina, człowiek, któremu zawdzięczamy m.in. wydanie w Polsce serii o Harrym Potterze został pochowany na poznańskim cmentarzu na Miłostowie.

Marek Hłasko – prozaik i scenarzysta filmowy był jedną z najbarwniejszych osobowości polskiej literatury. Pracował m.in. jako kierowca, a głośno jako o pisarzu zrobiło się o nim po opublikowaniu opowiadania „Baza Sokołowska”. Znany jest z takich powieści jak „Piękni dwudziestoletni”, „Ósmy dzień tygodnia”, „Sonata marymoncka”. Spoczywa na Powązkach.

Paweł Jasienica to literacki pseudonim Leona Lecha Beynara, pisarza historycznego, eseisty i publicysty. Najbardziej znany jest z cyklu „Polska Piastów”, „Polska Jagiellonów” i „Rzeczpospolita Obojga Narodów”.

Jacek Kaczmarski zmarł w 2004 roku. Był poetą, prozaikiem, kompozytorem, wykonawcą piosenek, w tym tak znanych jak „Mury”, „Encore, jeszcze raz…”, „Sen Katarzyny II” i „Nasza klasa”.

Na paryskim cmentarzu Père Lachaise pochowany jest Jean-Baptiste Poquelin, czyli Molière, francuski komediopisarz, autor m.in. „Szkoły żon”, „Mizantropa”, „Świętoszka” i sztuki „Mieszczanin szlachcicem”. Spoczywa w grobowcu, postawionymi obok podobnego grobowca Jeana de La Fontaine’a, jednego z czołowych przedstawicieli klasycyzmu francuskiego, autora blisko 250 bajek.

Wojciech Młynarski, poeta i wykonawca piosenki autorskiej, autor tekstów piosenek m.in. Michała Bajora, Hanny Banaszak, Ewy Bem, Zbigniewa Wodeckiego i Andrzeja Zauchy. Znamy go przede wszystkim z piosenek „Róbmy swoje”, „Przyjdzie walec i wyrówna”, „Jesteśmy na wczasach”.

Zofia Nałkowska znana jest przede wszystkim z powieści „Granica” i „Medaliony”. Pisarka, publicystka, dramatopisarka zmarła w 1954 roku.

Agnieszka Osiecka, poetka, autorka tekstów piosenek, pisarka, reżyser teatralny  telewizyjny, dziennikarka, zmarła w 1997 roku. Napisała ok. 2000 piosenek, w tym tak znane jak „Damą być”, „Dobranoc panowie”, „Dziś prawdziwych Cyganów już nie ma”, „Małgośka”, „Niech żyje bal”, „Polska Madonna” i „Uciekaj, moje serce”.  

Marcel Paquet upamiętniony został w Poznaniu tablicą przy ul. Działowej 12, na kamienicy, w której spędził ostatnie dni życia. Paquet był belgijskim pisarzem i filozofem. Doktoryzował się rozprawą „La Différence des penseés de Kant et de Hegel dans la question de l’essence de l’art”. Był autorem tekstów poświęconych sztuce współczesnej. Wydał trzy powieści (m.in. „Merde à Jésus!”).

Bolesław Prus – prozaik, nowelista, publicysta, współtwórca polskiego realizmu, kronikarz Warszawy. Do jego największych dzieł należy oczywiście powieść „Lalka”, a także „Faraon” i „Emancypantki”.

Aleję Zasłużonych na warszawskim Cmentarzu Powązkowskim otwiera grób Władysława Stanisława Reymonta, pisarza, jednego z głównych przedstawicieli realizmu, który za powieść „Chłopi” otrzymał w 1924 roku Literacką Nagrodę Nobla. Inne jego ważne dzieła to „Ziemia obiecana” i „Bunt”.

Maria Rodziewiczówna jako pisarka najbardziej znana jest z takich powieści jak „Dewajtis”, „Między ustami a brzegiem pucharu”, „Czahary” i „Gniazdo Białozora”. Zmarła w 1944 roku.

Wincenty Bolesław Różański, poeta, outsider. Żył wyłącznie z pisania wierszy. Był przyjacielem Edwarda Stachury, który uczynił go jednym z bohaterów powieści „Cała jaskrawość”. Pochowany został na cmentarzu na Miłostowie w Poznaniu.

Jean Paul Sartre, którego grób znajdziemy na paryskim cmentarzu Montparnasse, był francuskim powieściopisarzwm, dramaturgiem, eseistą i filozofem, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1964, który jednak odmówił jej przyjęcia. Jego współpracowniczką i towarzyszką życia była pisarka, feministka i filozofka Simone de Beauvoir, jedna z pionierek współczesnego feminizmu drugiej fali. Jej książka „Druga płeć” uznana jest za jedną z klasycznych prac feminizmu.

Bohdan Smoleń, którego pomnik znajdziemy w Poznaniu na skwerze u zbiegu ulic Rybaki i Strzałowej, był aktorem, piosenkarzem, satyrykiem, twórcą kabaretowym, kojarzonym przede wszystkim z kabaretem Tey.

Leopold Staff był poetą, jednym z najwybitniejszych literatów XX wieku, zaliczanym do czołowych poetów młodopolskich. Znany jest m.in. z tomów „Ptakom niebieskim”, „Ucho igielne” i sztuki teatralnej „Skarb”. Zmarł w 1957 roku. 

Zmarły w 1953 roku Julian Tuwim był poetą, autorem wodewili, skeczy, librett operetkowych i tekstów piosenek, jeden z najpopularniejszych poetów dwudziestolecia międzywojennego. Zakładał kabaret „Pod Pikadorem” i grupę poetycką „Skamander”.

Jerzy Waldorff był pisarzem, krytykiem muzycznym, publicystą i działaczem społecznym – założył Społeczny Komitet Opieki Nad Starymi Powązkami. Zmarł w 1999 roku. 

Oscar Wilde pochowany jest na paryskim na cmentarzu Père-Lachaise, dokąd przeniesiono jego prochy z cimetière de Bagneu w 1909 roku. Był irlandzkim poetą, prozaikiem, dramatopisarzem, autorem m.in. „Portretu Doriana Graya”. Grobowiec zaprojektował Jacob Epstein. W 1950 w grobowcu złożono także prochy Roberta Rossa, brytyjskiego dziennikarza i krytyka literackiego, życiowego partnera Wilde’a.

Na krakowskim Cmentarzu na Pęksowym Brzysku znajdziemy symboliczny gród Stanisława Ignacego Witkiewicza czyli Witkacego, polskiego pisarza, malarza, filozofa, dramaturga i fotografika, autora m.in. powieści „622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta”, „Pożegnanie jesieni”, „Nienasycenie” i dramatów „Karaluchy”, „Tumor Mózgowicz”, „W małym dworku” i „Gyubal Wahazar”.

Na Pęksowym Brzysku leży ojciec Witkacego, Stanisław Witkiewicz, malarz, architekt, pisarz i teoretyk sztuki, twórca i popularyzator stylu zakopiańskiego.

W poznańskim Kościele św. Wojciecha, w Krypcie Zasłużonych, spoczywa Józef Wybicki, pisarz i polityk, autor słów Pieśni Legionów Polskich we Włoszech, późniejszego polskiego hymnu narodowego, „Mazurka Dąbrowskiego”.

Na poznańskim cmentarzu na Miłostowie pochowany został Tadeusz Zgółka, językoznawca, współredaktor polskiej edycji Encyklopedia Britannica i Praktycznego słownika współczesnej polszczyzny.