Wydawnictwo Fitzcarraldo Edition wyda cztery kolejne powieści Olgi Tokarczuk w tłumaczeniu na język angielski, w tym „Empuzjon”, czyli pierwszą powieść autorki od czasu zdobycia Literackiej Nagrody Nobla, a także „Annę In w grobowcach świata”.
„Empuzjon” (The Empusium) będzie czwartą książką Noblistki wydaną przez Fitzcarraldo Edition, po „Biegunach” (Flights) w tłumaczeniu Jennifer Croft (przeczytaj nasz wywiad z tłumaczką), nagrodzonych Międzynarodową Nagroda Bookera w 2017 roku, a także „Prowadź swój pług przez kości umarłych” (Drive Your Plow Over the Bones of the Dead) w tłumaczeniu Antonii Lloyd-Jones i „Księgach Jakubowych” (The Books of Jacob) w tłumaczeniu Jennifer Croft.
Wizyta w kurhausie
Za tłumaczeniu „Empuzjonu” odpowiada Antonia Lloyd-Jones. Pisaliśmy o te powieści, że zderza w niej autorka ze sobą świat zamknięty – tyleż fizycznie, ile mentalnie, światopoglądowo czy duchowo – ze światem otwartym na to, co być może niepojęte, niejednoznaczne, ale przecież przyrodzone. Z bohaterami „Empuzjonu” trafiamy do uzdrowiska w Görbersdorfie – wsi położonej w miejscu, gdzie „powietrze jest bogate w tlen, ale nie ma wiatru (…). Olga Tokarczuk zabiera nas do Pensjonatu dla Panów, stanowiącego formalnie rodzaj poczekalni przed przyjęciem do jednego z kurhausów, w istocie będącym najczęściej miejscem docelowym, choćby ze względu na cenę – kurhausy są dla większości bohaterów „Empuzjonu” zwyczajnie zbyt drogie.
To fizyczne zamknięcie zyskuje tu jednak szybko status metafory, opisującej zamknięcie rozumiane jako wybór tego, co dogodne i odrzucenie tego, co niosłoby ze sobą element nowości, zaskoczenia. Bohaterowie powieści w zdecydowanej większości wybierają więc świadomie to, co znają, ich otwartość na miejsca, idee czy poglądy wykraczające poza dotychczasowe ciasne rozumowanie, jest znikoma.
Przeczytaj także:
Mit o zmartwychwstaniu
Antonia Lloyd-Jones dokona też przeglądu swoich istniejących już i opublikowanych wcześniej tłumaczeń książek „Dom dzienny, dom nocny” (House of Day, House of Night) oraz „Prawie i inne czasy” (Primeval and Other Times). Miałyby on zostać opublikowane „nie wcześniej niż” w 2025 roku. Tłumaczka przełoży też na angielski nietłumaczoną wcześniej powieść „Anna In w grobowcach świata” (Anna In in the Catacombs), powstałą w 2006 roku w ramach międzynarodowego projektu Canongate Myth Series, w którym wraz z nią wzięli udział też m.in. Margaret Atwood, Dubravka Ugrešić, Philip Pullman czy Wiktor Pielewin.
„Anna In w grobowcach świata” to ksiażka, w której Olga Tokarczuk wynosi kobiecość na piedestał – z jej gotowością do poświęceń, ale i z nieskrępowaną kreatywnością. Pokazując, że bez niej nie zdarzy się nic, co się ma zdarzyć. Autorka sięga tu po mit, w którym topos zmartwychwstania boga połączyć może z archetypem Matki i opowieścią o kobiecej sprawczości, odwadze, wytrwałości. Wychodząc od sumeryjskiej opowieści o Innanie autorka skupia się na tych aspektach doskonale znanej historii, w których jest w stanie odnaleźć pierwiastek feministycznego buntu, sprzeciwu wobec zasiedziałego i zaśniedziałego patriarchatu, niezdolnego nie tylko do kreatywności, ale wręcz do podjęcia jakiejkolwiek decyzji.
Dlatego jeśli przebiega w tej powieści linia podziału, to wcale nie – jak chciałby tego mit – między światem żywych a światem umarłych, między Anną In a jej siostrą Panią Drugą Stroną, a nawet między porami roku, lecz między spolegliwą, choć i upartą męskością a otwartą, kreatywną i zdolną do poświeceń kobiecością. O ile więc żaden z wykreowanych tu mężczyzn nie zdobędzie się na świadomą ofiarę, o tyle kobiety groźbie śmierci odważnie stawią czoła. O ile figury męskie przekonane będą o swej nieomylności, o tyle to kobiety właśnie wykażą się sprytem i skutecznością w dążeniu do obranego celu.
Na razie znana jest dokładna data wydania tylko jednej książki. „The Empusium” zostanie opublikowany 26 września 2024 roku.
Przeczytaj także: