W małpiej pułapce | Jo Nesbø, Pragnienie

Zemsta, żądza, władza, poklask – oto prawdziwe pragnienia bohaterów najnowszej powieści Jo Nesbø. Seria zbrodni, z którymi mają do czynienia, to dla nich przede wszystkim paliwo do zaspokojenia ambicji. Nieważne, po której stronie śledztwa się znajdą.

PRZEMYSŁAW POZNAŃSKI

Cztery lata po poprzednim tomie – „Policji” – odnajdujemy Harrego Holea w roli osoby, która woli poświęcać czas rodzinie – ukochanej Rakel i przybranemu synowi Olegowi Były śledczy nie chce już biegać po ulicach Oslo w poszukiwaniu kolejnych morderców. Jego twarz, poznaczoną licznymi bliznami oglądają więc teraz studenci policyjnej Akademii. Strach, który czasem pojawia się w snach bohatera, po przebudzeniu szybko zmienia się w świadomość, że oto wreszcie jest szczęśliwy. Jego świat – choć nie może być idealny – wydaje się być nagrodą za wszystkie te lata, gdy trzeba było za wszelką cenę powstrzymywać psychopatycznych morderców, zagrażających społeczeństwu.

Choć Hole już nieraz uciekał od pracy policjanta, to wydaje się, że „Pragnienie” nie będzie kolejną opowieścią o powrocie. Wszak były komisarz pojawia się w prologu, by zniknąć na kilka kolejnych rozdziałów, oddając pola innym znanym nam już i tym jeszcze nieznanym członkom wydziału zabójstw. Czytelnik ma więc prawo myśleć, że oto Hole przekaże wreszcie pałeczkę następnemu pokoleniu, a choćby rozpychającemu się na kartach książki Andersowi Wyllerowi, młodemu wilczkowi, który właśnie trafia do policji w Oslo. To wrażenie jest uprawnione nawet wtedy, gdy Harry otrzymuje propozycję włączenia się do śledztwa w sprawie bezwzględnego mordercy, zabijającego kobiety w ich własnych mieszkaniach – w końcu chodzi tylko o chwilowe skorzystanie z niebagatelnego doświadczenia byłego policjanta. Niestety Jo Nesbø ma wobec Harry’ego inne plany i znów nie zamierza go oszczędzać. Szybko okazuje się, że wracają upiory przeszłości, widma niedokończonych spraw, a pod maskami kryją się dobrze znane twarze. Powraca strach – przede wszystkim ta tak dobrze znana bohaterowi obawa o najbliższych. Nie tylko o ich życie czy zdrowie, ale i o dalszy szacunek czy przyjaźń. Harry musi bowiem znowu oddalić się od nich, by bez reszty poświęcić się śledztwu. Musi raz jeszcze przejść przez piekło – swoich nałogów, traum, lęków i niespełnionych oczekiwań.

Perfekcyjnie skonstruowane „Pragnienie” pełne jest podsuwanych przez autora mylnych tropów i pułapek zastawianych na butę czytelnika przekonanego, że oto rozwiązał zagadkę. Nie brakuje tu akcji zapierających dech w piersiach, popisów doskonałej dedukcji, nie brakuje też krwi (wszak pierwszy tytuł tej powieści miał brzmieć „Wampirysta”) i okrucieństwa.Ale tym, co wydaje się ważniejsze, jest opowieść o naszych pragnieniach, szczególnie o tych, które czasem przejmują nad nami władzę, zaciskają się jak żelazna szczęka, wysysając z nas zdolność do zapanowania nad własnym losem. Ambicja, która zaślepia nas tak, że ryzykujemy w najlepszym wypadku ośmieszenie, a w najgorszym stawiamy na szali czyjeś życie. Żądza władzy, która okazuje się silniejsza, niż prawda. Chęć poklasku, dla której poświęcimy cały nasz dotychczasowy dorobek. W końcu chęć zemsty, która nie pozwoli zatrzymać się nawet wtedy, gdy jasne jest, że finał tej drogi będzie zgubny. Jeśli nie odpuścimy, damy się złapać w „małpią pułapkę”, okrutną, bo obnażającą nas psychologiczną grę, której nie można wygrać bez wcześniejszego wyrzeczenia się owych pragnień.

W ową pułapkę nie dał się złapać sam autor. Może dlatego, że już nic nie musi udowadniać? „Pragnienie” mogło być tylko kolejnym – jedenastym już – tomem z serii, odcinaniem kuponów od sukcesu, a jest książką świeżą, inną, oferującą nowe spojrzenia na bohatera. Zmęczonego, ale i pełnego nadziei na przyszłość. Przyszłość o tyle nową, o ile uda mu się uwolnić od dotychczasowych pragnień.

 

Przeczytaj także: O bezsilności i zemście | Jo Nesbø, Policja (Politi)

Przeczytaj także: Niedoskonałego detektywa kolejny krok ku śmierci | Jo Nesbø, Pancerne Serce (Panserhjerte) 

Przeczytaj także: Brunatne cienie | Jo Nesbø, Czerwone gardło (Rødstrupe)

 

Jo Nesbø, Pragnienie (Tørst)

Przełożyła Iwona Zimnicka

Wydawnictwo Dolnośląskie (Publicat SA) 2017