Nie żyje Maryse Condé. Nagrodzona w 2018 roku „alternatywnym Noblem” wybitna pisarka języka francuskiego, pochodząca z Karaibów, miała 90 lat.
Maryse Condé urodziła się 11 lutego 1934 roku w Pointe-à-Pitre. Po otrzymaniu doktoratu na Sorbonie w 1975 roku pracowała w Gwinei, Ghanie i Senegalu jako nauczycielka, później w Londynie dla BBC, a następnie we Francji i USA, jako wykładowczyni uniwersytecka.
Jest autorką powieści, sztuk teatralnych i książek dla dzieci, a także licznych publikacji naukowych. Wymieniana od lat w ścisłym gronie pisarzy zasługujących na Literacką Nagrodę Nobla tego wyróżnienia nigdy nie otrzymała, nagrodzono ją jednak m.in. Nagrodą Akademii Francuskiej i Nagrody Marguerite Yourcenar. Otrzymała też tzw. Nową Nagrodę Literacką, czyli przyznanego jednorazowo przez szwedzkich bibliotekarzy w 2018 roku „alternatywnego Nobla”. Przyznano jej go za „opisywanie spustoszenia jakie niesie kolonializm i postkolonialnego chaosu”.
Podczas wręczenia tej nagrody wspominała, że gdy jako dziecko przyznawała, że chce zostać pisarką, słyszała: „Tacy jak my nie piszą!”. – Tacy jak kto? Kobiety? Czarni? Mieszkańcy małych, nieważnych wysp? – pytała Maryse Condé, odbierając w Sztokholmie Nową Nagrodę Literacką.
Niewiele brakowało, by rzeczywiście nigdy nie została pisarką. Gdy miała dziesięć albo dwanaście lat, dostała na urodziny książkę. Przyjaciółka jej matki wiedziała, że dziewczynka zaczytuje się Flaubertem, Balzakiem, Maupassantem, Appolinnaire’em czy Rimbaud, więc chciała jej dać coś innego, oryginalnego. Była to książka Emily Brontë „Wichrowe wzgórza”. Tego samego wieczora Maryse poszła do łózka z książką i już po przeczytaniu pierwszej strony wydarzył się cud: nie mogła powstrzymać się od śmiechu lub wybuchów płaczu. I tak jak bohaterka książki, Cathy, wykrzykuje: Jestem Heathcliffem, tak ona chciała krzyczeć: Jestem Emily Brontë!
– Może was zaskoczyć, że z dziewczynka z Gwadelupy może się tak totalnie zidentyfikować z córką angielskiego duchownego protestanckiego mieszkającego na wrzosowiskach Yorshire. Ale taka jest siła i magia literatury. Nie zna granic. Jest królestwem trudnych do osiągnięcia snów, obsesji i pragnień, które łączą czytelników w czasie i przestrzeni. Jednoczy ich – mówiła pisarka w Sztokholmie.
Pierwszą powieść „Heremakhonon” opublikowała w 1976 roku; sławę przyniosła jej dwuczęściowa saga „Ségou” (1984–1985), która we Francji stała się bestsellerem. Wydana w 1986 roku, piąta z kolei powieść Maryse Condé – „Ja, Tituba, czarownica z Salem” – została nagrodzona m.in. Grand Prix Littéraire de la Femme 1986.
Maryse Condé zmarła w nocy z 1 na 2 kwietnia 2024 w Apt.