190 tytułów z całego świata – 132 filmy pełnometrażowe i 58 krótkometrażowych. 330 seansów, 102 premiery światowe, międzynarodowe i regionalne. A wśród filmów dzieła Jessego Eisenberga, Danny’ego Boyle’a, Paula Greengrassa i Andrieja Zwiagincewa. Poznaliśmy program 42. Warszawskiego Międzynarodowego Festiwalu Filmowego.
Festiwal rozpocznie się od dwóch filmów i dwóch bardzo różnych spojrzeń na współczesne kino. Pierwszym tytułem otwarcia będzie „Debiut” Jessego Eisenberga – przewrotna komedia z Julianne Moore w roli gospodyni domowej, której niewielka rola w lokalnym teatrze niespodziewanie budzi wielkie aktorskie ambicje.
Drugim filmem otwarcia będzie „Błogosławieństwo ziemi” Hansa Pettera Molanda, ekranizacja klasycznej powieści Knuta Hamsuna o samotnym mężczyźnie, który próbuje zbudować nowe życie na surowej ziemi norweskiej Północy. Dziesięć dni później festiwal zamknie „Zapach jabłek” Johna Trengove’a, najnowszy film południowoafrykańskiego autora „Inxeby” i pokazywanego w Berlinie „Manodrome”.
Trzy konkursy pełnometrażowe, 45 filmów
Sercem Warszawskiego Międzynarodowego Festiwalu Filmowego pozostają konkursy. W tym roku Konkurs Międzynarodowy, Konkurs 1–2 oraz Konkurs Filmów Dokumentalnych tworzy łącznie 45 filmów.
W Konkursie Międzynarodowym znalazło się 15 filmów. „Kwartet z Suzhou” Cai Chengjie splata cztery historie mieszkańców miasta. „Test” Sama McConnella opowiada o młodym kulturyście z konserwatywnego Ohio. „Jej pierwszy smak” Yiwen Gong śledzi dwoje studentów, którzy odkrywają słodko-gorzki smak intymnej więzi. „Przez ścianę” Macieja Sobieszczańskiego przypomina prawdziwą historię więźniów politycznych, którzy zakochali się w sobie, porozumiewając się alfabetem Morse’a przez więzienną ścianę. „Dice-Ching-O-Mat” Kristijonasa Vildžiūnasa zamyka bohatera w tajemniczym sześcianie, z którego może wydostać się tylko rozwiązując zagadkę.
„Mentor” Keisuke Yoshidy konfrontuje po latach sprawców tragicznego pożaru z mężczyzną, który stracił w nim rodzinę. „Cholerni faceci” Jensa Sjögrena to czarna komedia o dorastaniu i strachu przed upodobnieniem się do mężczyzn, którymi się gardzi. „Dziecko” Lindy Olte opowiada o byłej pływaczce, która zaczyna traktować walkę z niepłodnością jak kolejny cel do zdobycia. W pokazywanej wcześniej w Wenecji „Rozmowie z morzem” Muayada Alayana ojciec zaczyna szukać syna, którego od dwudziestu lat uważał za zmarłego. „Wyznanie” Václava Marhoula przenosi nas do stalinowskiej Moskwy, gdzie przesłuchiwany profesor musi wybrać między zdradą a własnym życiem. W obsadze m.in. Rob Lowe, James Franco, Jennifer Jason Leigh, Kodi Smit-McPhee, Nick Nolte i Emile Hirsch.
„Siedem dni w lutym” Tatjany Moutchnik spotyka dwóch ukraińskich braci na pogrzebie matki w chwili rozpoczęcia rosyjskiej inwazji. „Cudze rzeczy” Grzegorza Dębowskiego opowiadają o włamywaczce, która podszywa się pod partnerkę zmarłego mężczyzny. „Córka Lady Fairy” Alirezy Motamediego opowiada o właścicielu studia nagraniowego opiekującym się matką w stanie śpiączki. „Ostatnie pożegnanie” Koldo Almandoza śledzi właściciela domu pogrzebowego, którego życie uczuciowe, rodzinne i finansowe jednocześnie zaczyna się rozpadać. W „Wątpliwości” Thierry’ego Besselinga przyszły ksiądz konfrontuje swoje powołanie z uczuciem do młodego mężczyzny.
Nagrodę Grand Prix w Konkursie Międzynarodowym w wysokości 120 tys. zł ufundował Prezydent m. st. Warszawy. Jury przyzna również 10 tys. zł za Najlepszą Reżyserię oraz Nagrodę Specjalną Jury w wysokości 5 tys. zł, która może trafić m.in. do aktora, scenarzysty, operatora, montażysty, kompozytora czy producenta.
Pierwsze filmy, drugie filmy
Konkurs 1–2 prezentuje pierwsze i drugie filmy reżyserów z całego świata. „Zatrzymaj mnie” Myrsini Aristidou, laureat Nagrody Publiczności Sundance, opowiada o 11-letniej Iris, która próbuje zbliżyć się do ojca wracającego po latach nieobecności. „Wszystko, co jest z tobą nie tak” Uršy Menart śledzi Marušę, która jedzie do Niemiec odwiedzić poznaną w internecie chorą pielęgniarkę i odkrywa, że nie wszystko w jej historii jest prawdą. „Bagno” Reinisa Kalviņša zaczyna się od odnalezienia ciała chłopca na torfowisku, co zmusza policjanta do powrotu do niewyjaśnionej zbrodni sprzed 30 lat. „Hugo 24” Luca Knowlesa, z Arónem Piperem w roli głównej, rozgrywa się w ciągu doby przed 24. urodzinami chłopaka, który próbuje uratować swój dom przed eksmisją. „Żegnaj, okrutny świecie” Félixa de Givry, film zamknięcia tegorocznego Tygodnia Krytyki w Cannes, opowiada o 14-latku, który pozoruje własne zniknięcie i znajduje schronienie u koleżanki ze szkoły.
„Czas, który nie nadszedł” Julii Rogowskiej przenosi nas do niedalekiej przyszłości, w której naturalne starzenie staje się społecznym tabu. „Ostatni dzień” Rachel Rose z Alicią Vikander w roli głównej splata losy dwóch młodych matek, mieszkanek Nowego Jorku, zmagających się z kryzysem własnej tożsamości. „Kobieta stanu wolnego” Elizy Godlewskiej i Alana Ruczyńskiego opowiada o 50-letniej Romie próbującej spełnić marzenie o własnym domu. „Agia” Lorina Tereziego przenosi widzów do Albanii po upadku komunizmu. „Frieda” Felixa Hassenfratza rozgrywa się w 1984 roku, gdy 11-letnia dziewczynka odkrywa, że jej rodzice ukrywają przed nią istnienie siostry, której nigdy nie pozwolono jej poznać.
„Rezonans” Yordana Dimitrova Petkova splata losy żyjącego na odludziu dojrzałego mężczyzny i młodego, ambitnego policjanta. „Przewoźnik” Simão Cayatte śledzi zwolnionego po 16 latach z więzienia Joaquima, który próbuje kupić córce pianino. „Mężczyźni umierają wcześniej” Federico Montero opowiada o wyobcowanym synu wracającym do rodzinnego domu hodowców koni w Kostaryce. „Głusza” Evženie Brabcovej zamyka uciekającą przed przemocowym mężem kobietę i jej córki w domu ojca obsesyjnie przygotowującego rodzinę na nadchodzący koniec świata. „Kochanek, nie wojownik” Martiny Buchelovej, zdobywca Grand Prix konkursu Proxima w Karlowych Warach, to tragikomedia o 20-letnim Andreju, którego plan spokojnego lata u babci burzy niespodziewane zakochanie.
W Konkursie 1–2 zwycięzca otrzyma 10 tys. zł.
Czas na dokument
W Konkursie Filmów Dokumentalnych znalazło się 15 tytułów z całego świata. „Guggi” Iana Thuilliera portretuje tytułowego irlandzkiego malarza i rzeźbiarza, a o jego życiu i sztuce opowiadają m.in. Bono, Gavin Friday, Jim Sheridan i Sean Scully. „Meanwhile in Namibia” Jonasa Spriestersbacha, prezentowany w konkursie Visions du Réel, przygląda się niemieckiej polityce wobec Namibii i nierozliczonemu dziedzictwu kolonializmu oraz ludobójstwa. „How to Feed a Dictator” Andrew Neela, oparty na książce Witolda Szabłowskiego, oddaje głos kucharzom Saddama Husajna, Idi Amina, Pol Pota, Augusto Pinocheta i Kim Dzong Ila. „Yugo Goes to America” Filipa Grujicia i Aleksy Borkovicia zabiera kultowe jugosłowiańskie Yugo w liczącą ponad 10 tysięcy kilometrów podróż z Nowego Jorku do Los Angeles. „Who Moves America” Yael Bridge śledzi pracowników UPS podczas negocjacji, które mogły doprowadzić do strajku 340 tysięcy osób i sparaliżować amerykański system dostaw.
„Dyskretny człowiek” Rafaela Lewandowskiego przedstawia Romana Zaleskiego – polskiego przedsiębiorcę i filantropa, którego życiorys prowadzi od powojennej emigracji po działalność na rzecz kultury i edukacji. „Fracture” Keren Kraizer jest osobistym dziennikiem izraelskiej reżyserki szukającej poczucia przynależności i moralnej jasności po 7 października, między Brukselą, Izraelem a okupowanymi terytoriami palestyńskimi. „The Ambitious” Marlène Rabaud przygląda się ludziom, których pragnienie sukcesu i społecznego awansu staje się siłą organizującą całe ich życie. „Like Any Other Mortal” Maríi Moliny Peiró, nagrodzony za reżyserię na festiwalu w Maladze, łączy poszukiwania życia na innych planetach z badaniami tajemniczej „ciemnej biosfery” w Andaluzji. „Ingeborg Bachmann – Someone Who Was Once Me” Reginy Schilling łączy archiwalia, literaturę i inscenizowane sceny z Sandrą Hüller, by opowiedzieć o życiu i twórczości jednej z najważniejszych pisarek XX wieku.
„Camionero” Francisco Marise, pokazywany wcześniej w konkursie Proxima w Karlowych Warach, obserwuje argentyńskich kierowców ciężarówek podczas postojów. „End of the Wall” Laurentii Genske obserwuje migrantów przemierzających pustynię Sonora i wolontariuszy czekających po drugiej stronie. „Papagayo” Omara Al Abdul Razzaka śledzi izraelską ilustratorkę miesiąc po 7 października 2023. „Szklanka tuszu” Ester Geislerovej, której światowa premiera odbyła się w Karlowych Warach, rekonstruuje z rodzinnych archiwów życie jej ojca, japanologa i kaligrafa Petra Geislera. „Kaszpirowski. Under the Spell” Łukasza Konopy wraca do fenomenu Anatolija Kaszpirowskiego, którego telewizyjne seanse „uzdrawiania” pod koniec lat 80. oglądały miliony ludzi w całym bloku wschodnim.
W Konkursie Filmów Dokumentalnych zwycięzca otrzyma 5 tys. zł.
Krótkie metraże
W Konkursie Filmów Krótkometrażowych znalazło się 26 filmów z całego świata, prezentowanych w czterech zestawach konkursowych. Zwycięstwo na WMFF może otworzyć im drogę do Oscarów® – festiwal posiada status kwalifikujący Amerykańskiej Akademii, a nagrodzone filmy mogą zostać zgłoszone do oscarowej rywalizacji.
Trzy festiwalowe gwoździe programu
Szczególne miejsce w programie zajmą trzy filmy wybrane jako tegoroczne Centerpiece.
„Tabloid” Danny’ego Boyle’a, z Jackiem O’Connellem, Guyem Pearce’em i Claire Foy, zabiera widzów do świata brytyjskiej prasy i momentu narodzin tabloidowej rewolucji, która na zawsze zmieniła sposób produkowania i konsumowania informacji.
„Rebelia” Paula Greengrassa przenosi akcję do Anglii 1381 roku, gdzie grany przez Andrew Garfielda pogrążony w żałobie chłop zostaje wciągnięty w bunt przeciwko władzy króla Ryszarda II.
Trzecim Centerpiece będzie włoski „The Spiral” Paolo Strippoliego z Jasmine Trincą i Valerią Bruni Tedeschi – rozgrywająca się podczas burzy historia matki, która przyjeżdża do córki, by ujawnić skrywaną od lat rodzinną tajemnicę.
Największe nazwiska światowego kina w Konfrontacjach
Jeżeli konkursy są miejscem odkrywania, Konfrontacje pozwalają spotkać się z autorami, których przedstawiać już nie trzeba. Tegoroczna sekcja należy do najmocniej obsadzonych części programu 42. WMFF, a aż sześć prezentowanych w niej filmów znalazło się w tym roku w Konkursie Głównym festiwalu w Cannes.
Nagrodzony Grand Prix „Minotaur” Andrieja Zwiagincewa opowiada o zamożnym przedsiębiorcy, którego uporządkowane życie rozpada się pod wpływem kryzysu w firmie, wojny w Ukrainie i zdrady żony. „Niespodziewane” Ryūsuke Hamaguchiego to opowieść o spotkaniu Francuzki prowadzącej podupadający dom opieki i japońskiego reżysera teatralnego chorego na raka. Nagrodzony Złotą Palmą „Fiord” Cristiana Mungiu konfrontuje dwie rodziny i dwa systemy wartości, gdy u jednego z dzieci zostają odkryte niepokojące siniaki.
„Papierowy tygrys” Jamesa Graya, z Adamem Driverem, Scarlett Johansson i Milesem Tellerem, opowiada o dwóch braciach wplątujących się w interes prowadzący ich w świat rosyjskiej mafii. W „Naturze miłości” Rodrigo Sorogoyena Javier Bardem wciela się w słynnego reżysera próbującego poprzez wspólną pracę odbudować relację z córką. „Widzę budynki upadające niczym błyskawice” Clio Barnard, nagrodzone Nagrodą Publiczności w sekcji Directors’ Fortnight w Cannes, opowiada o piątce przyjaciół z robotniczego osiedla w Birmingham, których więź wystawiają na próbę nierówności społeczne, problemy finansowe i zderzenie młodzieńczych marzeń z dorosłością.
Łącznie Konfrontacje obejmują 29 filmów, a laureata ufundowanej przez Polski Instytut Sztuki Filmowej nagrody w wysokości 40 tys. zł dla polskiego dystrybutora zwycięskiego filmu wybierze publiczność.
Nolan, Farhadi i Olivia Wilde nad Warszawą
Jedna z najbardziej charakterystycznych sekcji Warszawskiego Międzynarodowego Festiwalu Filmowego powróci w tym roku z wyjątkowo mocnym zestawem. „Kino w chmurach” połączy współczesne premiery z filmowym powrotem do początków jednej z największych karier współczesnego kina.
„Following” Christophera Nolana to pełnometrażowy, czarno-biały debiut przyszłego autora „Memento”, „Incepcji” i „Oppenheimera”. „Zaproszenie” Olivii Wilde to gwiazdorska komedia, w której znudzone sobą małżeństwo zaprasza na kolację znacznie bardziej wyzwolonych sąsiadów. „Historie równoległe” Asghara Farhadiego rywalizowały w tym roku o Złotą Palmę; Isabelle Huppert gra paryską pisarkę, która w poszukiwaniu inspiracji zaczyna podglądać sąsiadów.
W „O czym sobie nie mówimy” Gabriele Muccino wspólny wyjazd zaprzyjaźnionych par odsłania romanse, frustracje i pęknięcia kryjące się pod powierzchnią pozornie udanych związków. Z kolei „Kura” Györgya Pálfiego patrzy na świat z perspektywy tytułowej bohaterki.
Od Cannes i Wenecji do Wolnego Ducha
Mocne tytuły pojawiają się również w pokazach specjalnych. Monumentalny, podzielony na dwie części „De Gaulle” Antonina Baudry’ego wraca do walki przyszłego prezydenta Francji podczas II wojny światowej; pierwsza część projektu została pokazana poza konkursem na tegorocznym festiwalu w Cannes.
„Człowiek za burtą” Gaela Garcíi Bernala, zaprezentowany właśnie w sekcji Venice Spotlight, opowiada o kubańskim ratowniku, który po uratowaniu zamożnego Meksykanina trafia do świata jego rodziny, gdzie obietnica lepszego życia stopniowo okazuje się pułapką; w obsadzie znalazł się również Ricky Martin.
Z kolei „Kroniki lasu. Wildwood” Travisa Knighta to najnowsze widowisko stop-motion studia LAIKA, twórców „Koraliny” i „Kubo i dwóch strun”, opowiadające o dziewczynie wyruszającej do magicznego lasu na poszukiwanie zaginionego brata; po premierze w Toronto film wybrali także selekcjonerzy London Film Festival.
Z kolei „Żelazny chłopak” to nagrodzona w Cannes i Annecy animacja, która ma szansę stać się francuskim kandydatem do Oscara. Film będzie można zobaczyć również w ramach Rodzinnego Weekendu Filmowego.
W sekcji Wolny Duch znalazło się dziesięć filmów. Wśród nich są „Notatki z Nagi” Kōjiego Fukady, kameralna opowieść o sztuce, niespełnionych uczuciach i poszukiwaniu własnego miejsca, która w tym roku rywalizowała o Złotą Palmę w Cannes, łotewsko-polska „Ulya” Viestursa Kairišsa inspirowana losami legendarnej koszykarki Uļjany Semjonovej, „Moje notatki z Marsa” Lili Horvát, które otworzyły tegoroczne Giornate degli Autori w Wenecji – bohaterką romantycznego science fiction jest naukowczyni, która znika podczas górskiej wyprawy, czy wreszcie nepalskie „Słonie we mgle” Abinasha Bikrama Shaha – jeden z tegorocznych triumfatorów Cannes – pełnometrażowy debiut reżysera, opowiadający o społeczności Kinnar, zdobył Nagrodę Jury sekcji Un Certain Regard.
Na osobną uwagę zasługuje również Animus. Kino Wartości – jedna z najmocniejszych sekcji tegorocznej selekcji. „Your Attention Please” Sary Robin to pokazywany wcześniej na SXSW dokument o cenie, jaką płacimy za media społecznościowe i gospodarkę opartą na walce o naszą uwagę. „Carlo Acutis. The Millennial Saint” Luki Salmaso będzie miał na WMFF światową premierę – oficjalny dokument, zrealizowany przy udziale rodziny Acutisa, opowiada historię pierwszego świętego ery cyfrowej. „How to Divorce During the War” Andriusa Blaževičiusa, nagrodzony za reżyserię na Sundance, jest tegorocznym litewskim kandydatem do Oscara i opowiada o małżeństwie, którego decyzja o rozwodzie zbiega się z rosyjską inwazją na Ukrainę. „Black Money for White Nights” Kristiny Grozevej i Petara Valchanova to najnowszy film uznanego bułgarskiego duetu, twórców „Lekcji”, „Sławy” i nagrodzonego Kryształowym Globusem w Karlowych Warach „Ojca”. Sekcję dopełnia „Learning to Breathe Under Water” Rebekah Fortune z Rorym Kinnearem i Marią Bakalovą – opowieść o ojcu i synu próbujących odnaleźć się po śmierci najbliższej osoby, nagrodzona Nagrodą Publiczności Galway Film Fleadh.42. Warszawski Międzynarodowy Festiwal Filmowy odbędzie się w dniach 9–18 października 2026 roku.
Żródło: informacja prasowa