Kapituła Nagrody Literackiej Gdynia ogłosiła 20 nominowanych książek do 20. edycji Nagrody. Zwycięzców w poszczególnych kategoriach poznamy 29 sierpnia.
Nagroda Literacka GDYNIA – od lat w gronie najważniejszych literackich trofeów w Polsce – obchodzi dwudziestolecie. Kapituła Nagrody, pod kierownictwem dr hab. Doroty Kozickiej, spośród zgłoszonych do konkursu polskich książek wydanych w ubiegłym roku, wytypowała dwadzieścia publikacji w czterech kategoriach: za esej, poezję, prozę i przekład. Jak czytamy w komunikacie, zgodnie z duchem Nagrody, nominowane utwory wyróżnia odwaga formalna, językowy kunszt i nieszablonowe podejście do literatury.
Esej
Wśród książek nominowanych do NLG w kategorii eseistycznej znalazły się utwory reprezentujące różnorodne podejścia do gatunku. „Szajna, Szajnisko. Portret zakulisowy” Agnieszki Berlińskiej (Teatr Studio) rzuca nowe światło na postać wybitnego twórcy teatralnego, ukazując go na tle złożonej rzeczywistości artystycznej okresu powojennego. „Róża Luksemburg. Domem moim jest cały świat” Weroniki Kostyrko (Wydawnictwo Marginesy) przybliża czytelnikom życie i myśl rewolucyjnej działaczki i teoretyczki, łącząc wnikliwość badawczą z empatycznym spojrzeniem. „Patrz pod nogi. O zbieraniu rzeczy” Kory Tei Kowalskiej (Wydawnictwo Karakter) stanowi filozoficzną refleksję nad praktyką kolekcjonowania przedmiotów uznawanych za bezwartościowe. Z kolei „Staniemy się tacy jak on. Głosy z przeklętej ulicy” Macieja Pisuka (Wydawnictwo Cyranka) dokumentuje losy społeczności z zaniedbanej części Warszawy, oddając głos tym, których rzadko słuchamy. Ostatnia z nominowanych książek, „Król Warmii i Saturna” Joanny Wilengowskiej (Wydawnictwo Czarne) tworzy subtelny portret relacji rodzinnej, ukazując uniwersalność tematów przemijania i międzypokoleniowych więzi.
Poezja
Nominacje poetyckie obejmują zbiory przełamujące konwencje i poszukujące nowych środków wyrazu. „Silesian Gothic. Girls and Queers to the Front” Anouk Herman (Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski) reinterpretuje śląską tożsamość, łącząc ją z perspektywą feministyczną i queerową w rytmicznej, pulsującej formie. „Otwarte światy” Agaty Puwalskiej (Wydawnictwo Katalog Press) zachwycają konstrukcyjną dyscypliną i konceptualnym podejściem do poetyckiej materii. „Na przecięciu arterii” Krzysztofa Siwczyka (Biuro Literackie) zaskakuje intymnym tonem i łączeniem elementów biograficznych z uniwersalną refleksją. „Łucznik” Przemysława Suchaneckiego (Wydawnictwo Kontent) urzeka precyzją obrazowania i dialogiem z różnorodnymi tradycjami literackimi. Z kolei tom nominowanego drugi rok z rzędu Mateusza Żaboklickiego, o enigmatycznym tytule „Garadobedaro” (Wydawnictwo Nisza), zabiera czytelników w sentymentalną podróż do świata dzieciństwa, balansując między melancholią a humorem.
Proza
Wśród prozatorskich nominacji znalazły się utwory eksplorujące różnorodne rejestry narracyjne. „Las duchów” Andrzeja Dybczaka (Wydawnictwo Nisza) łączy elementy reportażu i literatury podróżniczej, prowadząc czytelnika przez tajemnicze obszary syberyjskie. „West Farragut Avenue” Agnieszki Jelonek (Wydawnictwo Cyranka) – nominowanej do NLG już po raz trzeci – ujmuje nietuzinkowym podejściem do tematyki miłosnej i psychologiczną głębią postaci. „Mowa chleba” Elżbiety Łapczyńskiej (Wydawnictwo Agora) konfrontuje czytelnika z dramatem dzieci skazanych na łaskę instytucjonalnej opieki, łącząc realizm z elementami fantastycznymi. „Hotel ZNP” Izabeli Tadry (Wydawnictwo Filtry) wykorzystuje satyryczny monolog do krytycznego spojrzenia na społeczne hierarchie i kulturowe schematy. Zaś „Plemię” Michała Trusewicza (Wydawnictwo ArtRage) tworzy wielowarstwową metaforę wykluczenia poprzez innowacyjne użycie języka i konstrukcję świata przedstawionego.
Przekład
W dziedzinie przekładu doceniono tłumaczy, którzy potrafili oddać złożoność oryginałów w polszczyźnie. „Miasto” ukraińskiego autora Waleriana Pidmohylnego w interpretacji Marcina Gaczkowskiego (Kolegium Europy Wschodniej) nabiera współczesnego, żywego tempa oddającego ducha wielkomiejskich przemian. „Pasierb” Juana José Saera w tłumaczeniu z języka hiszpańskiego Barbary Jaroszuk (Wydawnictwo ArtRage) zachowuje równowagę między wyrafinowaniem stylu a odtworzeniem historycznych realiów XVI-wiecznej Ameryki Południowej. „Dane odosobowe” Elfriede Jelinek w przekładzie Agnieszki Kowaluk (Wydawnictwo W.A.B.) stawiają wyzwanie oddania wieloznaczności i krytycznego potencjału oryginalnej, niemieckojęzycznej prozy. „Kos, kos, jeżyna” Tamty Melaszwili przetłumaczona z języka gruzińskiego przez Magdalenę Nowakowską (Wydawnictwo Filtry) buduje autentyczny głos dojrzałej kobiety konfrontującej się z codziennością. Listę nominacji zamyka „Johnny Panika i Biblia Snów oraz inne opowiadania” Sylvii Plath w tłumaczeniu Agi Zano (Wydawnictwo Marginesy), ukazujące dwoistość prozy amerykańskiej poetki, balansującej między subtelnością a ekspresją.
Rozstrzygnięcie konkursu nastąpi podczas oficjalnej gali zaplanowanej na 29 sierpnia w gdyńskim Teatrze Muzycznym im. D. Baduszkowej. Z okazji jubileuszu Nagrody przyznane zostaną również cztery dwutygodniowe rezydencje literackie w Gdyni.
Źródło: Komunikat na stronie Nagrody Literackiej Gdynia