Tłumacz pracował nad nią dwa lata, a sama książka uważana jest za wybitną. A jednak wydawnictwo Filtry wycofało się z publikacji „Ziemi” Michaiła Jelizarowa. „Nie pozostaje nam nic innego” – czytamy w oświadczeniu oficyny.
Informację o zaniechaniu publikacji wydawca opublikował w mediach społecznościowych. Ze strony wydawcy zniknęła też sylwetka Jelizarowa. „U zarania naszej działalności, zakupiliśmy prawa do wydania powieści Michaiła Jelizarowa zatytułowanej „Ziemia”. Ta powstała w 2019 roku książka była powszechnie przez krytyków uznawana za jedno z najważniejszych dzieł współczesnej literatury rosyjskiej. Piszemy „była”, bo jej wychwalanie dzisiaj, po napaści Rosji na Ukrainę, mogłoby mieć dla mieszkających w kraju Putina skrajne konsekwencje. Powieść ta bowiem jest jawnie krytyczna wobec rosyjskiego systemu władzy” – czytamy w oświadczeniu.
I dalej: „Ziemia” to pełen rozmachu literacki obraz Rosji XXI wieku. Michaił Jelizarow plastycznie opisuje w swojej powieści postsowiecką rzeczywistość i kreśli bezlitosny obraz współczesnego Rosjanina: człowieka szczególnie niebezpiecznego, bo oswojonego ze śmiercią bardziej niż z życiem, który przemoc zawsze jest gotów ubrać w szaty wzniosłych filozoficznych analiz. „Ziemia” opowiada także o niezmienności charakteru rosyjskich przywódców, o tym, że niezależnie co uzasadnia wyzysk i ekspansję – religia, doktryna komunistyczna, pieniądz czy wszystko razem wzięte – zawsze tracą na tym zwykli ludzie, którzy rozpaczliwie poszukują czegokolwiek w życiu, na co mieliby realny wpływ”.
Skąd zatem decyzja o wycofaniu się z publikacji? Jak zaznacza wydawnictwo, sam autor, będący urodzonym w Iwano-Frankiwsku Ukraińcem, na temat pełnoskalowej wojny nigdy się nie wypowiadał, mieszka jednak w Moskwie, ma dwie córki. „Sprawa jednak diametralnie się zmieniła kilka dni temu, gdy Michaił Jelizarow dociskany pytaniami przez polskich dziennikarzy, odpowiedział mailowo, że popiera Rosję” – pisze wydawca. I konkluduje: „W tej sytuacji nie pozostaje nam nic innego, jak wycofać się z publikacji jego powieści, niezależnie od tego, co sądzimy o jej wymowie, wartości literackiej i niezależnie od olbrzymich finansowych strat”.
Filtry podkreślają w szczególny sposób pracę tłumacza, Piotra Braszaka, który pracował nad przekładem dwa lata, przesunął liczne naukowe plany, by go ukończyć i „zrobił to wspaniale”. „Nikt w całym naszym zespole nie ma jednak wątpliwości, że w świetle ostatniej wypowiedzi autora decyzja o wstrzymaniu publikacji „Ziemi” jest jedyną możliwą i słuszną” – pisze wydawca.