Zmarł Paul Auster. Amerykański pisarz, autor „Trylogii nowojorskiej”, miał 77 lat.
Paul Auster – przez niektórych krytyków uważany za jednego z najważniejszych współczesnych amerykańskich pisarzy – urodził się 3 lutego 1947 roku w Newark, w rodzinie żydowskiej. Jego przodkowie przybyli do Stanów Zjednoczonych z terenów dzisiejszej Polski. W 1970 ukończył Columbia University, przez pewien czas pracował jako marynarz na statku handlowym, mieszkał w Paryżu. Do Stanów wrócił w 1974.
Tłumaczył francuskich poetów, prowadził kursy przekładu, a karierę pisarską zaczynał od tomów poezji i twórczości eseistycznej. Pierwszą swą powieść (kryminał „Nieczyste zagranie”) opublikował pod pseudonimem Paul Benjamin. Zasłynął trzema powieściami wydanymi w latach 1985–1986 „Szklane miasto”, „Duchy”, „Zamknięty pokój”. Zostały one opatrzone wspólnym tytułem „Trylogia nowojorska” i są najbardziej znanym oraz cenionym dziełem pisarza, czasem uważanym za esencję jego twórczości.
Akcja „Trylogii nowojorskiej” rozgrywa się w zaułkach tytułowego miasta, po których snują się samotni ludzie obciążeni detektywistycznym zadaniem, najczęściej wbrew swej woli. Zagadka kryminalna jest tylko wstępem do rozważań egzystencjalnych, ogólnoludzkich, a akcja każdej z trzech powieści rozgrywa się w atmosferze jakby żywcem przeniesionej z Kafki czy Becketta.
Napisał też m.in. powieść „4 3 2 1” (2017). Tak pisaliśmy o tej książce: Cztery żywoty, jakie dostał w darze Archie Ferguson, bohater „4321”, to w zasadzie jedno życie, odmieniane przez przypadki. Przypadki losu. Ile razy zastanawialiśmy się nad tym, jak potoczyłby się nasz los, gdybyśmy w danym momencie zareagowali inaczej, podjęli inną decyzję, skręcili w inną stronę? Każda chwila składa się z tak wielu zmiennych, że w zasadzie dowolne zdarzenie z naszego życia mogłoby wyglądać zupełnie inaczej, niż w wersji, w jakiej się ostatecznie ziściło. Archie Ferguson (albo po prostu Ferguson, bo tak konsekwentnie nazywa go autor), ma trochę lepiej od pozostałych śmiertelników – może bowiem swoje życie przeżyć czterokrotnie. Ferguson nie ma jednak możliwości wyciągania wniosków z błędów i naprawiania tego w kolejnym życiu. Jego życia rozgrywają się jednocześnie, w czterech równoległych wymiarach, w niespokojnych czasach lat 50., 60. i 70.
Poza prozą Auster pisał też scenariusze. W 1993 roku napisał scenariusz do „Muzyki przypadku”, filmu opartego na jego powieści o tym samym tytule, a dwa lata później do głośnego filmu „Dym” (1995) z Harveyem Keitelem w roli głównej. „Dym” to wspólne dzieło Austera oraz reżysera Wayne’a Wanga. Samodzielnie pisarz wyreżyserował „Lulu na moście” (1998) z Mirą Sorvino i Keitelem. Paul Auster zmarł 30 kwietnia 2024 roku w swoim domu na Brooklinie w Nowym Jorku, z powodu komplikacji związanych z rakiem płuc.