W Hiszpanii ukazało się książka „Rejwach” Mikołaja Grynberga w tłumaczeniu Maili Lemy.
Książka Un brazo muerto del río – jak brzmi tytuł przekładu – ukazała się w listopadzie 2024 roku nakładem oficyny Acantilado.
Mikołaj Grynberg, autor wybitnej książki non-fiction Oskarżam Auschwitz tym razem ukazuje się czytelnikom jako twórca fabuł, 30 opowieści o losie Żydów we współczesnej Polsce. Nie są to opowieści ani optymistyczne, ani wesołe, bo część jego bohaterów neguje swoją tożsamość, część ją ukrywa, część opowiada antysemickie żarty.
Pisaliśmy o tej książce (wydanej przez wydawnictwo Nisza), że to opowieść o odczuciu – i przeczuciu – obcości, o paraliżującym strachu, wynikającym z nienawiści i pogardy antysemityzmu oraz o bólu, wynikającym z niepojętej straty jaką przyniosła Zagłada.
Trzydzieści jeden opowiadań na niespełna stu trzydziestu stronach – Mikołaj Grynberg narzucił sobie mocno ograniczającą pisarza formę bardzo krótkich opowieści, a przecież każda z nich to pełnoprawna mikroproza z własnym bohaterem i własną puentą. Co może jednak ważniejsze, to trzydzieści jeden świadectw. Grynberg nie wymyśla bowiem niczego, lecz słucha prawdy, którą chcą mu przekazać rozmówcy, lub słucha siebie, zbierając własne okruchy pamięci.
Grynberg słucha, ale przepuszcza słowa przez prasę, by dać nam destylat z poznanych fobii. Destylat gorzki. Tym bardziej że pozbawiony autorskiego komentarza – tu mówią tylko ci, którzy zdecydowali się podzielić swoim doświadczeniem. A mówią choćby o tym, co oznacza być Żydem (lub być za niego uznanym) dziś, tu i teraz, we współczesnej Polsce. Jak ów właściciel firmy, której grozi upadłość, bo po Łodzi poszła plotka, że są z bratem Żydami, więc i „teściowie brata już krzywo na niego patrzą”.
Przekład Maili Lemy wsparł Instytut Książki w ramach Programu Translatorskiego ©POLAND.
Przeczytaj także: